Tự đánh giá chất lượng âm thanh dàn Hi-End

[sennheiser]

Tự đánh giá chất lượng âm thanh dàn Hi-End
Các chuyên gia gợi ý rằng nếu muốn biết dàn máy của mình hay tới mức độ nào, tốt nhất là bạn hãy đi nghe “nhạc sống”, sau đó về so sánh với âm thanh từ dàn máy phát ra với cùng bản nhạc đó. Tuy nhiên trong thực tế điều đó rất khó thực hiện, vì vậy cần có một số “thủ thuật” đáp ứng nhu cầu đánh giá dàn máy hi-end đơn giản mà chính xác.
"Ðộ trung thực" của âm thanh
Hãy bắt đầu bằng tiếng độc tấu piano và contrebass. Hai nhạc cụ này cho phép ta test khoảng âm cao (treble) và trầm (bass) là những "vùng nhạy cảm" với thính giác. Một nốt nhạc piano cao "tròn trịa", không bị "vỡ”, có cảm giác "mọng", đó là âm thanh gần với tự nhiên. Tương tự thế, một tiếng contrebass "sâu", "gọn", "nặng" và " không có đuôi” chứng tỏ độ xử lý tinh tế của dàn máy. Thông thường khi dùng kỹ thuật test này, dễ nhận thấy rằng ampli bóng đèn có ưu thế hơn bán dẫn rất nhiều, cảm giác âm thanh êm và nghe càng lâu càng thấy hay, hoàn toàn không bị "mệt". Dĩ nhiên để cảm nhận được điều này, ngoài khả năng bẩm sinh về "nhạy cảm thính giác", bạn còn phải có một quá trình nghiên cứu - nghe thử - so sánh âm thanh thật trong các buổi trình diễn với âm thanh của các dàn máy khác nhau. Trong khi thử nghiệm, bạn nên sử dụng những đĩa CD nguyên gốc (nếu có đĩa test càng tốt), lựa chọn môi trường cách âm tiêu chuẩn và nghe vào thời điểm đêm khuya để việc đánh giá chính xác hơn.
"Ðộ ấm áp": giọng nam trầm là thước đo cơ bản
Thực ra chất lượng âm thanh của một dàn máy chủ yếu nằm ở khoảng tần số trung-thấp (low-middle). Khác với âm cao (treble) và trầm (bass) có thể điều chỉnh để “nịnh” tai người nghe (mà nhiều quán cà phê vẫn làm thế bằng equalizer), âm trung- thấp khó tăng giảm hơn. Những người chơi nhạc nhà nghề thường căn cứ vào dạng âm thanh này để đánh giá. Album của những ca sĩ như Louis Amstrong, Randy Travis, Chriss Rea….sẽ giúp bạn kiểm nghiệm chính xác nguyên tắc này. Một giọng nam trầm, nghe như xuất phát từ lồng ngực và cực kỳ "có hồn" , ấm áp là biểu hiện của đẳng cấp dàn máy. Khi nghe thử trong khoảng tối không đèn, nếu bạn cảm giác như tiếng hát "nhô" lên phía trước, ca sĩ như đứng ngay trước mặt thì bạn có thể yên tâm về các thiết bị âm thanh của mình.
"Ðộ hoành tráng": thử nghiệm bằng dàn nhạc hòa tấu
- Khi ngồi trước cặp loa nghe nhạc, bạn sẽ chìm trong không gian lập thể hai chiều (stereo) nên khó cảm nhận “độ sâu” hay “độ hoành tráng" của âm thanh. Tuy nhiên một dàn máy hi-end hoàn toàn có thể tạo dựng được điều đó. Nếu nhắm mắt lại tưởng tượng, bạn xác định rõ ràng vị trí từng nghệ sĩ trong dàn nhạc: dàn dây bên trái, dàn hơi bên phải, bộ gõ phía sau… tức là âm thanh đã có "chiều sâu hoành tráng" rồi đó.
- Một số chuyên gia am tường còn có khả năng nhận biết cả số lượng nhạc công biểu diễn (thí dụ 8 cây violon, 4 cây cello, 2 kèn ôboa….) hay phân biệt chính xác hai dàn nhạc cùng chơi một tác phẩm trong 2 CD khác nhau. Những bản nhạc thường được dùng để đánh giá chỉ tiêu này là các album của Johan Strauss, Beethoven hay nhạc sĩ đương thời Yanni… Có điều cần lưu ý là khi nghe thử, bạn không nên mở volume lớn vì một dàn máy tốt phải cung cấp “đủ tiếng” ngay cả khi âm lượng “vừa đủ nghe”.
"Ðộ hài hòa tổng thể”: nhạc jazz phù hợp nhất
Ðộ hài hòa thể hiện mức phối hợp âm lượng giữa ba khoảng âm cao (treble) - trung (middle) - và trầm (bass). Những dàn máy cao cấp không thiết kế mạch chỉnh âm (tone) và chỉnh cân bằng (balance) để đảm bảo độ trung thực tối đa. Khi nghe nhạc jazz, nếu bạn thấy âm thanh của từng nhạc cụ tách bạch, rõ ràng và không lấn lướt nhau thì có nghĩa là “độ hài hòa" đã đạt tiêu chuẩn. Chỉ duy nhất có một âm thanh được phép "nổi" lên, đó là giọng hát. Nên thử với nhiều album, nhiều ca sĩ để sự so sánh được chính xác hơn.
Tìm kiếm những "người khiêm nhường"
Trong dàn nhạc giao hưởng bao giờ cũng có một số "nhân vật khiêm nhường" phụ trách các nhạc cụ mà thời lượng tham gia rất ít như bộ gõ nhỏ, dây đồng tạo âm thanh phalê hay "lắc xúc xắc”… Thường chỉ những dàn máy hi-end mới đủ khả năng tái tạo các âm thanh tinh tế đó. Vì vậy muốn biết dàn âm thanh đạt được độ chi tiết ra sao, khi thử nghiệm, bạn hãy lắng nghe thật kỹ để nhận ra vị trí của các “nhân vật khiêm nhường nhưng không thể thiếu" kể trên. Nếu sự xuất hiện của "họ” trong bản nhạc rất "tự nhiên", phù hợp với tổng thể chung và mức độ hợp lý thì chỉ tiêu này đạt yêu cầu rồi đấy!
Chu Vĩnh,